सिविसानको १९औं बैठक धुलिखेलमा सम्पन्न

काभ्रे — नगरव्यापी समावेशी सरसफाइ एलायन्स नेपाल (सिविसान) को १९औं बैठक १५ जुलाई २०२५ मा काठमाडौँ विश्वविद्यालयको ग्लोबल सरसफाइ स्नातकोत्तर स्कूल (KU-GSGS) र काठमाडौँ विश्वविद्यालयको नेशनल टेक्नोलोजी इनोभेटिभ सेन्टरको संयुक्त आयोजनामा धुलिखेलमा सम्पन्न भएको छ।

यो बैठकले समावेशी, सुरक्षित र दिगो सरसफाइ सेवाका लागि बहुक्षेत्रीय सहकार्य, प्राविधिक नवप्रवर्तन, नीति कार्यान्वयन, र लैङ्गिक समानता तथा सामाजिक समावेशीकरण (GESI) लाई मुख्य प्राथमिकताका रूपमा अघि सारेको छ।

काठमाडौँ विश्वविद्यालयका प्रोफेसर डा. भीम श्रेष्ठले नेपाल टेक्नोलोजी इनोभेटिभ सेन्टर (NTIC) को अवधारणा र सरसफाइ तथा खानेपानी क्षेत्रमा गरिएको नवप्रवर्तनका विषयमा जानकारी दिनुभयो।

यस्तै, खानेपानी मन्त्रालय र ईसिमोडसँगको सहकार्यका सम्भावना र फोहोरमैला व्यवस्थापनमा समन्वयको आवश्यकतामा पनि छलफल भयो।

सन् २०२५ को लागि तयार गरिएको कार्ययोजना मध्यावधि समीक्षा गरी यसले पाएको प्रगति र चुनौतीहरूबारे गहन समीक्षा गरिएको थियो।

युएन ह्याबिट्याट नेपालका नेशनल प्रोफेसनल अफिसर सुधा श्रेष्ठले फोहोरपानी र मानव मलमूत्र प्रशोधन केन्द्रहरूको वर्तमान अवस्था र सञ्चालनमा देखिएका चुनौतीहरूको अध्ययन प्रस्तुत गर्नुभयो। अध्ययनले प्रशोधन केन्द्रहरूको दीगो सञ्चालनका लागि प्राविधिक र संस्थागत सुधार आवश्यक भएको देखाएको छ।

वाटर एड नेपालका पैरवी सीमा रजौरियाले सरसफाइ क्षेत्रमा लैङ्गिक समानता र सामाजिक समावेशीकरणलाई प्रोत्साहन गर्ने कामका बारेमा जानकारी दिनुभयो। सातै प्रदेशमा महिला उद्यमीहरूको अवस्थाबारे अध्ययन भइरहेको र लैङ्गिक समानता निर्देशिका निर्माणमा जोड दिइएको उहाँले जानकारी दिनुभयो।

बैठकमा लैङ्गिक समानता र सामाजिक समावेशीकरणमा सिविसानले गर्न सक्ने सम्भावित सहकार्यको विषयमा पनि गहन छलफल भएको छ।

सदस्यता प्रमाणपत्र वितरण

बैठकको एक विशेष अङ्गका रूपमा, सिविसानका सदस्यहरूलाई सदस्यता प्रमाणपत्र वितरण गरियो र नयाँ सदस्य निर्देशिका सार्वजनिक गरियो। यसले सदस्यहरूबीच आपसी सहयोग र प्रतिबद्धतालाई थप सुदृढ बनाउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।

सिविसानको भूमिका र लक्ष्य

सिविसान, डिसेम्बर २०२१ मा स्थापना भई, सुरक्षित र समावेशी सरसफाइ सेवामा सहकार्य गर्ने २२ वटा सदस्य संस्थाहरूको साझेदारीमा सञ्चालित एलायन्स हो। यसको सचिवालयको रूपमा युएन ह्याबिट्याट नेपालले समन्वयको जिम्मेवारी निर्वाह गर्दै आएको छ।

सिविसानका प्रमुख प्राथमिकताहरूमा सार्वजनिक सरसफाइ सेवाहरूको तथ्याङ्क सुदृढीकरण, समावेशी सरसफाइको कार्यान्वयनमा वकालत, र क्षमता विकास पर्दछन्।

युएन ह्याबिट्याट नेपालको समन्वयमा सिविसानले सबै सरकारी तहहरूमा नगरव्यापी समावेशी सरसफाइ (MWIS) कार्यदिशाको वकालत गर्दै सुरक्षित र पहुँचयोग्य सरसफाइ सेवाको सुनिश्चितताका लागि साझा आवाज बुलन्द गर्दै आएको छ।

आगामी दिनमा थप समावेशी र दिगो सरसफाइका लागि प्रतिबद्धता

बैठकले समावेशी, लैङ्गिक समानता सम्बोधन गर्ने, र दिगो सरसफाइ सेवाका लागि साझा प्रतिबद्धता प्रकट गर्दै सबै सदस्य संस्थाहरूबीच सहकार्य र विश्वास अझ बलियो बनाउनुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिएको छ।

युएन ह्याबिट्याट नेपालले यस यात्रा सफल बनाउन सबै सदस्य र साझेदारलाई धन्यवाद व्यक्त गरेको छ र आगामी दिनमा अझ प्रभावकारी काम गर्न प्रतिबद्धता जनाएको छ।