माघ शुक्ल पञ्चमी : वसन्त श्रवण र सरस्वती पूजा

काठमाडौँ — प्रत्येक वर्ष माघ शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने वसन्त पञ्चमी पर्वमा विद्याकी देवी सरस्वतीको पूजा अर्चना र वसन्त श्रवण गरिन्छ।

यस वर्ष, वसन्त श्रवण कार्यक्रम आज बिहान ०७:५५ बजे नासल चोक, हनुमानढोका आयोजना गरिएको छ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिको तय गरेको साइत अनुसार वसन्त श्रवणका लागि विशेष कार्यक्रम राखिएको हो।

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल यस कार्यक्रममा सहभागी हुनेछन्, र यसमा उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, उपप्रधानमन्त्रीद्वय, मन्त्री, सांसद र अन्य उच्च अधिकारीहरूको उपस्थिति रहनेछ। वसन्त श्रवणका लागि सबै तयारी पूरा भएको जानकारी पनि दिइएको छ।

त्यसैगरी, माघ शुक्ल पञ्चमीका दिन प्रत्येक वर्ष मनाइने ‘श्रीपञ्चमी’ पर्वमा देशभर विद्याकी देवी सरस्वतीको पूजा विधिपूर्वक सम्पन्न हुँदैछ। सरस्वतीलाई विशेष गरी साहित्यकार, कलाकार, शिक्षक र विद्यार्थीहरू आ-आफ्ना शैक्षिक र कलात्मक उपकरणहरूको पूजा गर्दछन्। तान्त्रिक परंपरामा उनलाई तन्त्र सिद्धिका लागि तारादेवीको रूपमा पूजा गरिन्छ।

वसन्त ऋतुको आगमन र सूर्य उत्तरायणको कारण यस दिनलाई ‘वसन्त पञ्चमी’ पनि भनिन्छ। ऋग्वेदमा प्रसिद्ध ब्रह्मायणीको पूजा गर्ने परंपराले ज्ञान र सद्बुद्धि प्रदान गर्ने विश्वास छ। यस दिन विद्या आरम्भ गर्दा सम्पूर्ण सफलता र सिद्धि मिल्ने विश्वास गरिन्छ।

यस दिन विवाह, व्रतबन्ध, गुफा राख्ने जस्ता सामाजिक कार्य बिना साइतको ध्यानमा राखेर गर्न सकिन्छ। साथै, बालबालिकालाई शिक्षारम्भ गर्ने र नाक-कान छेड्ने काम पनि शुभ मानिन्छ। काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न स्थानहरूमा, विशेष गरी सरस्वती मन्दिरमा भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्ने गर्दछ।